Irak ve Afganistan’da Vietnam’dan alınan dersler işe yaradı mı?
Başlangıçta işe yaradı.
- Irak (2003) ilk aşamada çok hızlı düştü.
- Afganistan’da Taliban rejimi kısa sürede devrildi.
Bu, “ezici güç + hızlı operasyon” dersinin işe yaradığını gösterdi.
Ama uzun vadede aynı hataya düşüldü.
Sorun şu oldu:
- Rejimi devirmek kolaydı.
- Ülkeyi istikrarlı hale getirmek zor çıktı.
İsyanlar başladı.
Gerilla savaşı geri geldi.
Süre uzadı.
Bu tam Vietnam’daki gibi “uzayan, net sonu olmayan savaş” hissi yarattı.
Kamuoyu desteği yine eridi.
Yıllar geçtikçe:
- Harcanan para arttı
- Asker kayıpları sürdü
- Net zafer görünmedi
Toplum desteği azaldı.
Sonuç
Afganistan’dan 2021’de çekilme görüntüleri,
Vietnam’daki Saigon tahliyesiyle sık sık karşılaştırıldı.
Bu yüzden bazı analistler “Vietnam sendromu geri döndü” dedi.
Net analiz
ABD, savaşı hızlı başlatma konusunda Vietnam’dan ders aldı.
Ama uzun süreli istikrar kurma konusunda aynı zorlukları yaşadı.
Yani askeri olarak ders alındı.
Siyasi ve toplumsal boyutta tam çözülemedi.