The Philosophical Review, Vol. 111, No. 1 (January 2002)
25
Frege, Kant, and the Logic in Logicism
John MacFarlane
Bu metin, Gottlob Frege ile Immanuel Kant arasındaki temel felsefi tartışmayı ele alır. Ana soru, Frege’nin gerçekten Kant’ı çürütüp çürütmediği ya da iki düşünürün “mantık” kavramını farklı anlamlarda kullanıp kullanmadığıdır.
Kant’a göre aritmetik saf mantığa indirgenemez, çünkü matematiksel bilgi yalnızca kavramsal analizle değil, aynı zamanda sezgiye (intuition) dayanır.
Frege ise logicism görüşünü savunur: aritmetik tamamen mantığa indirgenebilir ve matematiksel doğrular yalnızca mantık yoluyla temellendirilebilir.
Metnin temel tezi, bu iki görüşün doğrudan çelişmeyebileceğidir. Bunun nedeni, Kant ve Frege’nin “mantık” kavramını aynı anlamda kullanmamasıdır.
Kant’a göre mantık tamamen formaldir ve içerikten bağımsızdır. Frege’ye göre ise mantık yalnızca formel değildir; içerik de taşıyabilir ve hatta nesneler (örneğin sayılar) hakkında bilgi verebilir.